Hoe je keuze bepalen?

HOE DE JUISTE KEUZE MAKEN?

Koop een toestel op maat

Het is van belang een toestel te kiezen met een volume dat overeenkomt met de behoeften van het huishouden, die afhankelijk zijn van de specifieke samenstelling, grootte en gewoonten van het gezin. Een te groot toestel verbruikt onnodig energie (een groot toestel verbruikt meer dan een klein in dezelfde energieklasse); een te klein toestel is vaak te vol en biedt daardoor niet langer een optimale bewaring van de voedingswaren.

Probeer ook te vermijden om meerdere (werkende) koelkasten in huis te hebben. Bij de aankoop van een nieuw toestel wordt vaak het oude bijgehouden als “reserve”. Op zich geen probleem, tenzij ook dit oude toestel continu aanstaat en voor een zeer hoog energieverbruik zorgt. Het is daarom veel beter om 2 toestellen te vervangen door één groter en zeer energie-efficiënt toestel.

Tafelmodellen zijn eerder klein met een inhoud tot 150 liter. De kastmodellen zijn groter en verkrijgbaar met een inhoud tot 400 liter.

Een koelkast met of zonder een vriesvak?

Heb je een aparte diepvrieskist of -kast, dan is een koelkast zonder vriesvak veruit de meest energiezuinige keuze. Een koelkast met een klein vriesvakje verbruikt al gauw dubbel zo veel energie als een koelkast zonder vriesvak.

Heb je nog geen diepvries en vries je zelf niet veel in, dan kan één (grote) koel-vriescombinatie veelal volstaan als koelkast én diepvries. Kies je voor een koel-vriescombinatie, let dan op het aantal sterren van het vriesvak. Hoe meer sterren, hoe langer de bewaartijd en lager de temperatuur, maar hoe hoger het energieverbruik. Bepaal dus afhankelijk van je gewoonten welk type vriesdeel nodig is in je koelkast. Ook de plaats en de inhoud van het vriesgedeelte in de koelkast kan variëren.

Enkele richtcijfers over de inhoud (uitgedrukt in liters) die je kunnen helpen bij je keuze:

  1 à 2 personen 3 à 4 personen 5 of meer personen
Koelkast 100-150 L. 135-160 L. 160-220 L.
Koel-vriescombinatie 140-180 L. 160-220 L. 200-300 l.

Een specifiek model van deze koel-vriescombinatie is de Amerikaanse koelkast. Deze modellen zijn zo opgebouwd dat de koelkast en het diepvriesgedeelte naast elkaar staan. Ze zijn groot (tot 750 liter) en hebben verschillende snufjes zoals voorzieningen voor koel water, ijsblokjes enz. Deze modellen zijn wel zeer duur.

Koop een zuinige koelkast (met een label A+ of A++)

Door de gemaakte technische vooruitgang voerde de Europese unie een aantal jaren geleden twee bijkomende energie-efficiëntieklassen in: A+ en A++. De tabel hieronder geeft het gemiddeld jaarlijks energieverbruik voor een aantal modellen:

Gemiddeld jaarverbruik (kWh) A++  A+ A B C
Kastmodel met vriesvak 180 252 331 451 541
Tafelmodel met vriesvak 127 177 232 317 380
Tafelmodel zonder vriesvak 84 118 154 210 252

(bron: milieucentraal.nl)

Koop een duurzaam toestel

Tenslotte zijn ook de kwaliteit van het toestel, een correcte dienst na verkoop en de beschikbaarheid van wisselstukken op lange termijn belangrijke aankoopcriteria die de prijs van het toestel kunnen bepalen. Vraag hier expliciet naar bij je verkoper!



HET ENERGIEVERBRUIK PER LITER

Om toestellen met een verschillende capaciteit (d.i. het binnenvolume van de koelkast in liter) onderling te kunnen vergelijken, berekenen we hier het jaarlijks energieverbruik per liter.



MIJN PRIJS

Als je voor één van de geselecteerde modellen een andere prijs hebt gezien, kan je die invoeren in het vak ‘mijn prijs’. De module zal zijn berekeningen dan op deze prijs baseren.



INLEIDING

Een koelkast – al dan niet in combinatie met een diepvriesgedeelte – is een toestel dat in principe gemakkelijk 10 à 15 jaar kan meegaan, en is door zijn continue werking een niet onbelangrijke energieverbruiker in huis. Twee goede redenen dus om even bij de aankoop van een dergelijk toestel stil te staan.

Koop in de eerste plaats een toestel dat beantwoordt aan je behoeften en besteed de nodige aandacht aan het energielabel, want de gebruikskosten tijdens de ganse levensduur zijn veel belangrijker dan de kost van de aankoop ! Dit verklaart waarom het nuttig kan zijn een oud toestel te vervangen door een nieuw met een hoge energie-efficiëntie (zie verder).

Tenslotte zijn ook de kwaliteit van het toestel, een correcte dienst na verkoop en de beschikbaarheid van wisselstukken op lange termijn belangrijke aankoopcriteria die de prijs van het toestel kunnen beïnvloeden.

INHOUD: EEN TOESTEL OP MAAT

Het is van belang een koelkast te kiezen met een volume dat overeenkomt met de behoeften van het huishouden, die afhankelijk zijn van de specifieke samenstelling, grootte en gewoonten van het gezin.

Een te grote koelkast verbruikt onnodig energie (een grote koelkast verbruikt meer dan een kleine koelkast in dezelfde energieklasse); een te kleine koelkast is vaak te vol en biedt daardoor niet langer een optimale bewaring van de voedingswaren.

Tafelmodel Kastmodel

Tafelmodellen zijn eerder klein met een inhoud tussen 100 en 150 liter. Deze modellen zijn geschikt voor kleine gezinnen die regelmatig inkopen doen of voor alleenstaanden.

Kastmodellen zijn groter en verkrijgbaar met een inhoud tot 400 liter. Je hebt hier de keuze uit modellen met 1, 2 of 3 deuren.

Enkele richtcijfers over de inhoud (uitgedrukt in liters) die je kunnen helpen bij je keuze:

  1 à 2 pers. 3 à 4 pers. 5 of meer pers.
Koelkast 100-150 L. 135-160 L. 160-220 L.
Koel-vriescombinatie 140-180 L. 160-220 L. 200-300 l.

 

Bewaar in de koelkast geen producten die ook daarbuiten perfect bewaard kunnen worden, zoals ongeopende blikken, potjes en flessen. Sommige groenten, onder andere aubergines, tomaten en paprika’s horen niet thuis in de koelkast. Dit voorkomt de nood aan een groter model.

Probeer ook te vermijden om meerdere koelkasten in huis te hebben: je kiest beter één toestel van een gepast volume.



EEN KOELKAST MET OF ZONDER VRIESVAK

Heb je een aparte diepvrieskist of -kast, dan is een koelkast zonder vriesvak veruit de meest energiezuinige keuze. Een koelkast met een klein vriesvakje verbruikt al gauw dubbel zo veel energie als een koelkast zonder vriesvak.

Heb je nog geen diepvries en vries je zelf niet veel in, dan kan één (grote) koel-vriescombinatie veelal volstaan als koelkast én diepvries. Let dan wel op het aantal sterren van het vriesvak: hoe meer sterren, hoe langer de bewaartijd en lager de temperatuur, maar hoe hoger het energieverbruik. Bepaal dus afhankelijk van je gewoonten welk type vriesdeel nodig is in je koelkast.

Ook de plaats en de inhoud van het vriesgedeelte in de koelkast kan variëren. Een specifiek model van deze koel-vriescombinatie is de Amerikaanse koelkast. Deze modellen zijn zo opgebouwd dat de koelkast en het diepvriesgedeelte naast elkaar staan. Ze zijn groot (tot 750 liter) en hebben verschillende snufjes zoals voorzieningen voor koel water, ijsblokjes enz. Deze modellen zijn wel zeer duur. 



OPSTELLING: VRIJSTAAND, ONDERBOUW OF INBOUW

De meest verkochte optie is het vrijstaand model. Vrijstaande modellen zijn in regel goedkoper en energiezuiniger (en hebben mogelijk ook een langere levensduur) omdat ze de geproduceerde warmte het best aan hun omgeving kunnen afgeven.

Doordat tafelmodellen laag zijn, kunnen zij onder het keukenwerkblad geplaatst worden. Je kan ze – afhankelijk van het model – al dan niet dezelfde bekleding geven als de overige keukenmeubels. Ventilatie gebeurt via roosters in plinten en bij voorkeur ook via een rooster boven de koelkast, dat geïntegreerd wordt in het werkblad. Een nadeel van deze tafelmodellen is dat je steeds verplicht bent om je te bukken.

Tegenwoordig kiezen steeds meer mensen omwille van esthetische redenen voor inbouwmodellen. Door op de koelkastdeur eenzelfde meubelpaneel als aan de overige keukenelementen te plaatsen, kan het toestel volledig geïntegreerd worden. Bij deze inbouw is er een verluchting voorzien via roosters aan de voorzijde van de koelkast.



AFMETINGEN

De meeste tafelmodellen hebben de standaardmaten 85 x 60 x 60 (h x b x d), ongeacht of een vriesvak aanwezig is of niet.

Bij de kastmodellen bestaat er een grote variatie in de hoogte: van 105 cm tot 185 cm. De breedte varieert van 55 tot 60 cm; de diepte van 60 tot 66 cm. Ook hier weer gelden deze maten voor modellen met of zonder vriesvak en voor zowel inbouw als losstaande toestellen.

Let wel op bij Amerikaanse modellen: de breedte varieert rond de 90 cm en de diepte rond de 70 cm!



ENERGIE-EFFICIËNTIE

Koelkasten zijn sinds 1995 voorzien van een Europees energielabel. Dit energielabel bevat de volgende informatie:

  • de energieklasse (A+++ tot D), gebaseerd op de energie-efficiëntie-index die rekening houdt met het jaarlijks energieverbruik, de inhoud en de laagste temperatuur van de verschillende compartimenten 
  • het jaarlijks energieverbruik (in kWh)
  • de inhoud (capaciteit) van alle koelruimten (in liter)
  • de inhoud (capaciteit) van alle diepvriesbewaarruimten (met steraanduiding) (in liter)
  • het geluidsniveau (in dB)

Energieklasse

De energieklasse (A+++ tot D) geeft aan of een toestel efficiënt met energie omspringt, maar het totale energieverbruik hangt uiteraard af van het vermogen van het toestel. Een zeer energie-efficiënt toestel is dus niet noodzakelijk een synoniem voor een zeer zuinig toestel (net zoals de terreinwagen met het laagste brandstofverbruik niet de zuinigste auto op de markt is).

Zo zal een groot toestel met het label A++ meer energie verbruiken dan een klein toestel met hetzelfde label, of mogelijk zelfs meer dan een klein toestel met een label A+. Het verdient dus aanbeveling om een toestel op maat te kiezen.

Tegenwoordig heeft 95% van de toestellen een label A+, A++ of A+++. Toestellen met een A++-label verbruiken nog tot 50% minder dan het A-label.

 

Energieverbruik

Het dagelijks energieverbruik van de koelkast bepaalt in sterke mate de kosten gedurende de hele levensduur. Dit verbruik hangt voornamelijk af van de energie-efficiëntie, de grootte van de koel- en de vriesruimte, het aantal sterren van het vriesvak en de eventuele bijkomende opties. De koelkasten in klasse A++ en A+++ zijn in het algemeen wel duurder dan de apparaten in de lagere klassen met dezelfde afwerking, maar door hun lager energieverbruik wordt het mogelijk deze meerkost terug te verdienen. Bovendien zorg je voor een lagere CO2-uitstoot.

Om het energieverbruik van een toestel te verminderen, wordt er extra isolatie aangebracht. Aangezien men de standaardmaten wenst te behouden, wordt deze isolatie aan de binnenwanden van het toestel aangebracht. Hierdoor blijven de buitenmaten gelijk, maar worden de binnenmaten en dus ook het bruikbare volume kleiner.

Hou er rekening mee dat het energieverbruik zoals aangegeven door de fabrikant het theoretische energieverbruik is. Het echte energieverbruik zal steeds verschillen van het theoretische aangezien het verbruik ook sterk afhankelijk is van het gebruik van de koelkast, de temperatuur in de kamer waar de koelkast staat en de ruimte voor ventilatie.

(bron: milieucentraal.nl)

Gemiddeld verbruik (kWh) A++  A+ A B C
Kastmodel met vriesvak 180 252 331 451 541
Tafelmodel met vriesvak 127 177 232 317 380
Tafelmodel zonder vriesvak 84 118 154 210 252

 



PRIJS

Prijsverschillen

De prijzen van koelkasten kunnen sterk variëren. Ook bij eenzelfde type van koelkast kunnen er grote prijsverschillen optreden. Dit kan te maken hebben met verschillende factoren, waaronder het design en de afwerking (een inox uitvoering is bv. duurder dan een klassieke witte uitvoering).

In een aantal gevallen zijn duurdere toestellen gemaakt met betere technologieën en materialen, wordt er een correcte service na verkoop geleverd en mogen we verwachten dat ze ook langer meegaan.

Hou er rekening mee dat niet enkel de aankoopprijs een rol speelt, integendeel:  de gebruikskosten tijdens de hele levensduur zijn immers veel belangrijker!

 

Opgegeven prijzen

De prijzen in deze rekenmodule zijn de gemiddelde verkoopsprijzen van de verschillende modellen op de Belgische markt. Een update van dit databestand met alle toestellen en prijzen gebeurt elke maand.  Hierdoor kan het zijn dat

  1. de prijzen van de toestellen in de database schommelen (of tijdelijk zelfs zeer laag zijn) omwille van eenmalige acties van bv. grote ketens. Daarom wordt de mogelijkheid geboden in de resultatentabel ook je  “eigen prijs” in te geven; 
  2. er nieuwe toestellen op de markt zijn die je nu nog niet terug kan vinden in deze module. Als je echter over een aantal gegevens van dit model beschikt (bijvoorbeeld op basis van een folder) kan je deze zelf invoeren en het toestel vergelijken met andere.  Dit kan via de knop: ‘ik heb al een model voor ogen" op de startpagina van deze module.

De prijzen zijn steeds inclusief BTW en de recupelbijdrage voor de verwerking van afgedankte toestellen.



MERK

Er zijn ongeveer 60 merken van koelkasten op de Belgische markt. Samen bieden ze meer dan 1000 verschillende modellen aan. Het aanbod verandert echter snel. De keuze voor een merk is natuurlijk een persoonlijke keuze. Verbruikersorganisaties doen regelmatig testen op koelkasten: bij hen kan je op zoek gaan naar objectieve informatie.

Grote winkelketens bieden regelmatig toestellen aan van onbekende merken of met afwijkende artikelnummers. Fabrikanten brengen soms speciale series uit voor deze ketens. Het gaat dan bijvoorbeeld om een koelkast van een bekend merk die bij een bepaalde keten met een ander nummer wordt aangeboden. Nadeel van deze machines is dat deze niet zijn opgenomen in de tests van de gebruikersorganisaties en er dus weinig info is over hun kwaliteit en duurzaamheid. Informeer je grondig voor je een dergelijk toestel aanschaft: zeker de voorwaarden voor herstelling zijn voor een koelkast erg belangrijk.

Hou er ook rekening mee dat de winst van een goedkope machine vaak snel verloren gaat door een hogere verbruikskost. Het grondig bekijken van het energielabel kan dus verrassingen vermijden.



NO-FROST (GEVENTILEERDE KOUDE)

De “no-frost”-techniek maakt gebruik van een ventilator om de lucht in circulatie te brengen waardoor de temperatuur overal constant is. Dit heeft het voordeel dat de producten snel en gelijkmatig gekoeld worden. De luchtvochtigheid wordt naar buiten getransporteerd, waardoor er geen ijsvorming plaats vindt. Dit betekent dus dat je de koelkast niet meer hoeft te ontdooien en je vermijdt dat het ijs in het vriesvak voor een hoger energieverbruik zorgt.



DE 0°-FUNCTIE

Sommige nieuwe modellen hebben een ‘bewaarvak’ waar de temperatuur tussen 0°C en 3°C wordt gehouden. Deze functie komt meestal voor bij koelkasten met drie deuren: koelkast, bewaarvak, diepvriezer.

Het voordeel van dit extra compartiment is dat kwetsbare voedingswaren zoals vlees, vis, gewassen en versneden groenten en fruit, en bereide schotels langer bewaard kunnen worden.

Het nadeel is dat deze toestellen eerder duur zijn en veel meer energie verbruiken.



IJSBLOKJESMAKER

Amerikaanse modellen kunnen door aansluiting op de waterleiding ijsblokjes aanmaken. Deze optie verbruikt echter ook energie.



GEKOELD WATER

Amerikaanse modellen kunnen door aansluiting op de waterleiding gekoeld water voorzien. Deze optie verbruikt wel extra energie.



APARTE TEMPERATUURCONTROLE VOOR KOELKAST EN VRIESVAK

Combitoestellen met slechts één thermostaat zijn niet geschikt om in een té koude ruimte (zoals bijkeuken of schuur) te plaatsen. Op het eerste gezicht lijkt dit nochtans een zeer logische optie vanuit het standpunt van een zuinig verbruik. Probleem is echter dat de thermostaat, die verbonden is aan het koelkastgedeelte, bij omgevingstemperaturen lager dan +16°C de compressor minder in werking zal moeten zetten, met als resultaat dat het vriesgedeelte te weinig gekoeld wordt en de bewaartijd van de ingevroren producten met weken wordt verkort.

Koelkasten met twee thermostaten, die zowel in de koelkast als in het vriesvak een aparte temperatuurcontrole uitoefenen, zijn wel geschikt om in koude ruimtes te plaatsen.