Hoe je keuze bepalen?

JAARLIJKS WATERVERBUIK PER COUVERT

Om toestellen met een verschillende capaciteit (d.i. het aantal couverts dat tegelijk afgewassen kan worden) onderling te kunnen vergelijken, berekenen we hier het jaarlijks waterverbruik per couvert.



JAARLIJKS ENERGIEVERBRUIK

Het jaarlijks energieverbruik, uitgedrukt in kWh/jaar, is gebaseerd op 280 gestandaardiseerde afwascycli.

Dit cijfer geeft je een vrij realistisch beeld van de totale jaarlijkse energiekost, al zal deze in de praktijk natuurlijk variëren in functie van het (al dan niet) intensief gebruik dat je van het toestel wenst te maken.



JAARLIJKS WATERVERBRUIK

Het jaarlijks waterverbruik, uitgedrukt in liter/jaar, is gebaseerd op 280 gestandaardiseerde afwascycli.

Dit cijfer geeft je een vrij realistisch beeld van de totale jaarlijkse waterkost, al zal deze in de praktijk natuurlijk variëren in functie van de grootte van het gezin of het (al dan niet) intensief gebruik dat je van het toestel wenst te maken.



AFWASSEN MET DE HAND OF MET DE VAATWASSER?

Het is correct dat de vaatwasser in een aantal gevallen zuiniger is dan een handafwas. Dit hangt af van een reeks factoren: het aantal keren dat per dag een handafwas gedaan wordt, de energie-efficiëntie van het toestel, de mate waarin het toestel volgeladen wordt, het gekozen programma en de temperatuur waarop dit wast, en de manier waarop de warmwaterproductie in huis gebeurt.



HOE DE JUISTE KEUZE MAKEN?

Of de vaatwasser al dan niet vrijstaand of inbouwbaar is, de resterende programmaduur aangeeft of over een aquastopsysteem beschikt … zijn puur persoonlijke keuzes. Toch zijn er een aantal algemene regels die je kunnen helpen de juiste keuze op milieu- en energievlak te maken:

Koop een toestel op maat
Het is niet alleen belangrijk dat de machine een propere vaat aflevert, het toestel moet ook aangepast zijn aan de eigen behoeften. Stel je daarom eerst de vraag of je zo’n toestel ook echt nodig hebt. Als je alleenstaand bent en een week moet sparen om een vaatwasmachine te vullen, zal de aankoop niet erg rendabel zijn.

De meeste toestellen hebben een capaciteit van 12 couverts, maar er zijn erook kleinere (met bv. 4, 6 of 9 couverts) en behoorlijk veel grotere (met 13 tot 15 couverts) op de markt beschikbaar.


Koop een energiezuinig toestel (met A-label)
De gebruikskost (het energie- en waterverbruik) van een vaatwasmachine bedraagt een veelvoud van zijn aankoopprijs. Je hebt er dus alle balang bij een energiezuinig toestel te kopen. Let daarom op het verplichte Europese energielabel.

Het overgrote deel van de vaatwassers beschikbaar op de Belgische markt heeft een A-label voor energie-efficiëntie. Een toestel dat wordt verkocht met een ‘triple A’-label (AAA) heeft een A voor energie-efficiëntie, een A voor het wasresultaat en een A voor het droogresultaat.

Ook het waterverbruik heeft een kost en een milieu-impact. En aangezien het water – met uitzondering voor koud spoelwater – ook verwarmd moet worden, is een groter waterverbruik ook synoniem van een hoger energieverbruik. Het is trouwens vooral door het verminderen van het waterverbruik dat de fabrikanten het energieverbruik fors hebben kunnen reduceren. Het waterverbruik schommelt tussen 10 en 20 liter per beurt (afhankelijk van het toestel). Op jaarbasis maakt ook dat een verschil van 2000 liter bij 4 wasbeurten per week. Op het energielabel kan je het waterverbruik voor een cyclus (een volle machine met normaal vervuilde vaat) aflezen.


Koop een vaatwasser die je kan aansluiten op een warmwaterleiding (een hotfill)
De vaatwasmachine gebruikt vooral energie om het water op te warmen. De grootste besparing realiseer je als je de machine kan aansluiten op de warmwaterleiding, op voorwaarde dat je het water niet verwarmt met elektriciteit maar met gas, stookolie of – liefst nog – de zon. Dit is mogelijk met bijna alle nieuwe vaatwasmachines. Zorg er wel voor dat de afstand tussen de warmwaterbron en de vaatwasser zo kort mogelijk is. De beste combinatie is de vaatwasmachine aansluiten op een warmwatercircuit gevoed door een gasgeiser zonder waakvlam of een condensatieketel in combinatie met een zonneboiler.

Een vaatwasmachine, aangesloten op de warmwaterleiding, bespaart (althans indien dit warm water niet elektrisch wordt opgewarmd) ongeveer 50 % elektriciteit ten opzichte van de beste machines, die niet op de warmwaterleiding zijn aangesloten, en circa 60 % ten opzichte van een gemiddelde nieuwe wasmachine.


Koop een duurzaam toestel
Tenslotte zijn ook de kwaliteit van het toestel, een correcte dienst na verkoop en de beschikbaarheid van wisselstukken op lange termijn belangrijke aankoopcriteria die de prijs van het toestel kunnen bepalen. Vraag hier expliciet naar bij je verkoper!



JAARLIJKS ENERGIEVERBRUIK PER COUVERT

Om toestellen met een verschillende capaciteit (d.i. het aantal couverts dat tegelijk afgewassen kan worden) onderling te kunnen vergelijken, berekenen we hier het jaarlijks energieverbruik per couvert.



MIJN PRIJS

Als je voor één van de geselecteerde modellen een andere prijs hebt gezien, kan je die invoeren in het vak ‘mijn prijs’. De module zal zijn berekeningen dan op deze prijs baseren.



INLEIDING

Een nieuwe vaatwasmachine kopen doe je niet elke dag. Zo’n toestel kan immers 15 à 20 jaar meegaan, afhankelijk van het gebruik. Het loont dan ook ten zeerste de moeite eerst even bij deze aankoop stil te staan en verschillende mogelijkheden onderling te vergelijken.
Koop in de eerste plaats een toestel dat voldoet aan je huidige en toekomstige behoeftes. Verlies bovendien niet uit het oog dat de totale kost van je vaatwasmachine de som is van de aankoopprijs plus de kosten voor het gebruik achteraf. Kies daarom een model dat zuinig omspringt met energie en water. De gebruikskost is immers een veelvoud van de aankoopprijs!
Het is correct dat de vaatwasmachine in een aantal gevallen zuiniger is dan een handafwas. Qua waterverbruik is dit sowieso steeds het geval, maar qua energieverbruik is dit afhankelijk van een reeks factoren: het aantal keren dat per dag een handafwas gedaan wordt, de energie-efficiëntie van het toestel, de mate waarin het toestel volgeladen wordt, het gekozen programma en de temperatuur waarop dit wast, maar vooral ook de manier waarop de warmwaterproductie in huis gebeurt. Het grootste deel van het energieverbruik van de vaatwasser is immers toe te schrijven aan de verwarming van het water in het toestel door middel van elektriciteit. Indien het toestel dit warm water echter (via een aansluiting op een warmwaterkraan) betrekt uit een warmwatercircuit met een boiler op gas, of – beter nog – een zonneboiler, kunnen belangrijke besparingen gerealiseerd worden.
Tenslotte zijn ook de kwaliteit van het toestel, een correcte dienst na verkoop en de beschikbaarheid van wisselstukken op lange termijn belangrijke aankoopcriteria die de prijs van het toestel kunnen bepalen.

EEN TOESTEL OP MAAT

De aankoop van een vaatwasmachine is een belangrijke investering. Het is niet alleen belangrijk dat de machine een propere vaat aflevert, het toestel moet ook aangepast zijn aan de eigen behoeften.

Stel je daarom de vraag of je zo’n toestel ook echt nodig hebt. Als je alleenstaand bent en een week moet sparen om een vaatwasmachine te vullen, zal de aankoop niet erg rendabel zijn.

De meeste toestellen hebben een capaciteit van 12 couverts, maar er zijn er ook kleinere en enkele grotere.




OPSTELLING: VRIJSTAAND, ONDERBOUW OF INBOUW

 

vrijstaand onderbouw inbouw
integreerbaar
inbouw
geïntegreerd

 

De meeste toestellen zijn vrijstaand: ze worden vaak los opgesteld, maar kunnen ook onder een werkblad geschoven worden. Het bovenblad van het toestel zelf kan er dan eventueel afgenomen worden.

Bij onderbouw is het apparaat onder een werkblad geplaatst, met een zichtbaar bedieningspaneel. De deur is voorzien van een kader waarin een dun decorpaneel (met het uitzicht van de meubelen) geplaatst kan worden.

Bij inbouw wordt het toestel onder een werkblad gemonteerd, maar op de voorzijde van het toestel wordt een meubelpaneel bevestigd, identiek aan de overige deurtjes onder het werkblad. Hier zijn er twee mogelijkheden:

 



ENERGIE-EFFICIËNTIE

Vaatwassers zijn verplicht voorzien van een Europees energielabel. Het label bevat volgende informatie:?

  • de energie-efficiëntie (klasse A+++ tot D).   
  • het jaarlijks energieverbruik (in kWh) 
  • het jaarlijks waterverbruik (in liters)
  • het aantal couverts 
  • de droogefficiëntie (klasse A tot G) 
  • het geproduceerde geluid (in dB)

Zo goed als alle op de Belgische markt verkochte vaatwassers hebben reeds een A-label voor energie-efficiëntie.

Deze energie-efficiëntieklasse wordt berekend op basis van:

 

Alle afwasmachines moeten een afwasefficiëntieklasse A hebben. De afwasefficiëntie wordt dan ook niet meer aangegeven op het label.

Als je op het toestel in de winkel geen Europees energielabel aantreft, vraag er dan naar want dit label is verplicht.

 


Energieverbruik

Het effectief energieverbruik is belangrijk voor de kosten gedurende de hele levensduur. Een gemiddelde vaatwasser gebruikt bij 4 beurten per week ongeveer 250 kWh per jaar. Dit komt overeen met een energiekost van 75 euro per jaar.



WATERVERBRUIK

Ook het waterverbruik is een kost en heeft een milieu-impact. En aangezien het water – met uitzondering voor koud spoelwater – ook verwarmd moet worden, is een groter waterverbruik ook synoniem van een hoger energieverbruik.

Het is trouwens vooral door het verminderen van het waterverbruik dat de fabrikanten het energieverbruik fors hebben kunnen reduceren.

Het waterverbruik schommelt voor de meeste toestellen tussen 10 en 20 liter per beurt (afhankelijk van het toestel). Op jaarbasis maakt ook dat een verschil van 2000 liter bij 4 wasbeurten per week.

Op het energielabel kan je het waterverbruik (voor 280 cycli met een volle machine en normaal vervuilde vaat) aflezen.

 



WASEFFICIËNTIE

De wasefficiënte is een beoordeling van het wasresultaat op basis van gestandaardiseerde testen die door alle fabrikanten op eenzelfde manier moeten worden uitgevoerd.

Deze informatie wordt vermeld op het Europees energielabel. A staat voor een excellent, G voor een uitermate zwak resultaat op wasefficiëntie.

Alle op de markt aanwezige toestellen scoren tegenwoordig een A of B.

 



DROOGEFFICIËNTIE

Dit onderdeel van het Europees energielabel beoordeelt het droogresultaat van de vaatwasmachine. Bijna alle toestellen behalen op dit vlak een score van A of B.

 



PRIJS

Prijsverschillen

De prijzen van vaatwassers kunnen sterk variëren. Ook bij eenzelfde type van vaatwasser kunnen er grote prijsverschillen optreden. Dit kan te maken hebben met verschillende factoren. In een aantal gevallen hebben duurdere toestellen een meer uitgebreide uitrusting of meer programmamogelijkheden, maar vaak zijn ze ook gemaakt met betere technologieën en materialen, en mogen we verwachten dat ze ook langer meegaan.

Hou er rekening mee dat niet enkel de aankoopprijs een rol speelt, maar ook de kosten van het gebruik tijdens de hele levensduur. Daarom raden we aan bij het maken van een keuze steeds te letten op het energie- en waterverbruik.

De prijs kan ook afhankelijk zijn van de geboden dienst na verkoop en de beschikbaarheid van wisselstukken. Aarzel niet je hierover grondig in te lichten want deze laatste aspecten kunnen de levensduur van het toestel in belangrijke mate verlengen.

 

Opgegeven prijzen

De prijzen in deze rekenmodule zijn de gemiddelde verkoopsprijzen van de verschillende modellen op de Belgische markt. Een update van dit databestand met alle toestellen en prijzen gebeurt elke maand. Hierdoor kan het zijn dat:

  1. de prijzen van de toestellen in de database schommelen (of tijdelijk zelfs zeer laag zijn) omwille van eenmalige acties van bv. grote ketens. Daarom wordt de mogelijkheid geboden in de resultatentabel ook je “eigen prijs” in te geven;
  2. er nieuwe toestellen op de markt zijn die je nu nog niet terug kan vinden in deze module. Als je echter over een aantal gegevens van dit model beschikt (bijvoorbeeld op basis van een folder) kan je deze zelf invoeren en het toestel vergelijken met andere. Dit kan via de knop: ‘ik heb al een model voor ogen" op de startpagina van deze module.

De prijzen zijn steeds inclusief BTW en de recupelbijdrage voor de verwerking van afgedankte toestellen.



MERK EN WINKELSERIES

Er zijn ongeveer 40 merken van vaatwasmachines op de Belgische markt. Samen bieden ze honderden verschillende modellen en types aan. 

De keuze voor een merk is natuurlijk een persoonlijke keuze. Verbruikersorganisaties doen regelmatig tests van vaatwasmachines en kunnen je objectieve informatie verschaffen.

Grote winkelketens bieden regelmatig toestellen aan van onbekende merken of met afwijkende artikelnummers. Fabrikanten brengen dan speciale series uit voor deze ketens. Het gaat dan bv. om een vaatwasser van een bekend merk die bij een bepaalde keten met een ander nummer wordt aangeboden. Het nadeel van deze machines is dat deze niet zijn opgenomen in de tests van de gebruikersorganisaties en er dus weinig info is over hun kwaliteit en duurzaamheid.

Informeer je dus grondig voor je een dergelijk toestel aankoopt: een goede dienst na verkoop (onderhoud, herstellingen, beschikbaarheid van wisselstukken) is erg belangrijk.

Hou er ook rekening mee dat de winst van een goedkope machine vaak snel verloren gaat door een hogere verbruikskost. Het grondig bekijken van het energielabel kan verrassingen vermijden.



STARTUITSTEL

Deze toets maakt het mogelijk om het toestel te programmeren zodat het na een bepaalde periode automatisch start. Dit is vooral handig als je over een tweevoudige elektriciteitsmeter beschikt die het elektriciteitsverbruik ’s avonds, ’s nachts en in het weekend aan een voordeliger tarief aanrekent (het zogenaamde “nachttarief”).

 



WATERSTOPSYSTEEM (AQUA-STOP)

Deze beschermingsfunctie zorgt er voor dat de watertoevoer van het toestel – zodra een lek zich voordoet - automatisch afgesloten wordt. Dit systeem voorkomt waterschade aan het toestel en aan de woning. Er zijn verschillende systemen en merknamen in omloop.

 



AANDUIDING RESTERENDE TIJD

Steeds meer toestellen hebben een display met een aanduiding van de resterende tijd van het lopende programma. Dit kan handige informatie zijn, maar verandert niets aan de resultaten van het vaatwasprogramma of het energieverbruik.

 



AFMETINGEN

De meeste vaatwasmachines hebben een standaardbreedte van 45 of 60 centimeter en een hoogte tussen de 80 en 90 cm, al is deze meestal in beperkte mate regelbaar.

 



AANTAL PROGRAMMA’S, AANTAL TEMPERATUREN

De meeste toestellen beschikken naast het normale of automatische programma (55-65°C) ook over een spaarprogramma (50 °C) en een intensief programma voor sterk bevuilde vaat (70°C). Sommige modellen hebben ook specifieke snelle programma’s voor glas (45°C).

In principe volstaat één degelijk werkend automatisch programma, dat zichzelf aanpast aan de graad van verontreiniging van de vaat, al is zo’n automatisch programma in de praktijk meestal niet het energiezuinigste programma.

De consument zou kunnen denken dat toestellen met meer programma’s ook beter wassen, maar dat is niet noodzakelijk zo; belangrijker is de aanwezigheid van een spaarprogramma (ook wel “eco”, “intelligent”, “zuinig” of “bio” genoemd). Deze programma’s duren meestal iets langer maar doen de vaat op een lagere temperatuur en verbruiken daardoor minder stroom.



GELUIDSNIVEAU

Aangezien vaatwassers meestal in de keuken geïnstalleerd worden, is het geluidsniveau van belang. De meeste toestellen scoren tussen 42 en 55 dB (hoe kleiner het getal, hoe stiller). Opgelet: de meting van het geluidsniveau is niet genormeerd en wordt dus niet steeds op dezelfde manier uitgevoerd; binnen een bepaald merk zijn vergelijkingen van verschillende modellen uiteraard wel betrouwbaar.